Ameliyatsız Anal Fistül Tedavisi

Anal fistül; perianal fistül ya da makat fistülü adı ile bilinmektedir. Normalde bulunmaması gereken bağırsak ya da makat arasında ki bağlantı kanalıdır.  Bu kanalların içerisinde zamanla iltihaplı apse oluşumu ve yaralanmaların sonucu meydana gelmektedir.

Özellikle bölgede oluşan farklı bir rahatsızlık geçirilerek boşluk oluşumu olduysa ve bu boşluk tam kapanmadıysa anal fistülün zemini hazırlanmış olur.  Anal fistül hastalarında şiddetli koku ve akıntıların beraberinde şiddetli ağrıda görülür. Görülen belirtileri evde farklı tedaviler ile sadece azaltmak mümkün olur çünkü hastalık cilt altında oluşan bir rahatsızlık olduğu için doktor müdahalesi gerekmektedir.

Doktor müdahalelerinde ameliyatsız tedavi yöntemine başvurulabilir.  Ameliyatsız fistül tedavisinde son zamanlarda en sık tercih edilen lazer tedavisidir. Lazer tedavi ile fistül kanalını tamamen kapatmak mümkündür.

Anal Fistül Tedavi Edilmezse Ne Olur?

Anal fistül hastalarında ciddi sorunlar oluştuğu için kendi kendine iyileşme olasılığı yoktur. Fistül kanalının tedavisi geciktiğinde kanalda yenilenen apseler oluşabilir. Bu da bölgede hücre bozukluğu, hücre artışları ve kitle oluşumuna neden olabilir. Bu hücre değişikliği ileriki süreçte anal fistül kanserine dönüşebilir. Birden fazla kanal, apse ve kanser oluşumunu engellemek için tedavi ertelenmemeli. Belirtileri yaşadığı zaman uzman hekim tarafından kontrolü yapılmalıdır.

Erken teşhis konulduğunda basit tedavi yöntemleri ile kısa zamanda iyileşme gösterilebilir.

Perianal Apse Neden Olur?

Makat bölgesinde dışkının çıkışını kolaylaştırmak ve bölgenin nemli kalmasını sağlamak için mukoza salgı bezleri bulunmaktadır. Bu salgı bezleri tıkandığı takdirde sıvı dışarıya atılamadığından cilt altında birikerek makatta apse oluşmasına neden olur. Bu apselere perianal apse ya da makat apsesi denilmektedir.

Makat Apsesine sebep olan salgı bezlerinin tıkanmasının yanı sıra makat bölgesinde oluşan ve istemsiz yapılan zorlamalar, ishal, bağırsak enfeksiyonları, kaşıntılı makat rahatsızlıkları da anal bölgede apse oluşmasının sebeplerindendir. Makat kenarında ya da farklı bölgelerinde ki şişlikler ve bu şişliklere bağlı olarak temiz olmayan dışkı nedeniyle ciddi apseler görülür.

Fistül Neden Meydana Gelir?

Anal fistülün oluşumuna etki eden birçok sebep vardır. Gündelik hayatımızda düşme, kaza ve travmatik durumlarda oluşabilir. Bunun yanı sıra anal fistül çoğunlukla iyileşme göstermeyen anal apse sonucunda oluşur.

Makat girişinden dışkının kolay dışarıya atılmasını sağlayan salgı bezleri vardır. Salgı bezlerinin tıkanması ve akışkanlığının bozulması sonucu apseler meydana gelir. Bu oluşan apseler makatı çevreleyen kaslar arasında büyür ve cilde açılır. Bir ucu bağırsağın içinde diğer ucu ise anal bölge cildinde olacak şekilde kanallar gelişir. Bu kanallara ya da tünellere anal fistül denir. Fistül oluşmasındaki sebepler sırasıyla:

  • Fistül,  makat bölgesinde görülen anal fissür rahatsızlığı sonrasında oluşabilir. Tedavi edilmemiş ya da tedavisi geciken anal fissür vakalarının ilerlemesi sonucunda makatta apse oluşabilir ve bu apseler fistüle sebep olabilir.
  • Öksürürken, otururken ve tuvalet esnasında ağrı hissetmek fistül belirtileri arasında yer almaktadır. Ayrıca dışkılamada kan, kötü koku ve iltihap görülebilir. Bu belirtileri gördükten sonra mutlaka uzman hekim tarafından kontrolü sağlanmalıdır.
  • Kanser hastalarında oluşan doku değişimi ve kanser tedavilerinde kullanılan radyoterapilerde, doğum esnasında oluşan vajinal yırtık ve epizyotomi kesisiyle oluşan enfeksiyon sonucunda makatta fistül kanalları oluşabilir.
  • Anal bölgede uygulanan cerrahi operasyonlar sonrası oluşan travmalar, doku hasarları ve kronik bağırsak hastalıkları da (ülseratif kolit, crohn) fistül oluşumuna neden olmaktadır.
  • Cinsel yolla bulaşan rahatsızlıkların da fistül oluşumunu kolaylaştırdığı rastlanmaktadır.
  • Endoskopik cihazların kullanımında hata yapıldığı zaman organ veya damar duvarına zarar verebilir. Bu da dokuda yara oluşumuna neden olur. Bu yaralarda apse gelişirse bölgede fistül oluşumuna yol açabilir.

Fistül Kendiliğinden Geçer mi?

Anal fistül hastalığı kendi kendine geçemez. Makat bölgesinde gelişim gösterdiği için kendi kendine geçmesi pek mümkün değildir. Oluştuğu bölgenin temiz olamaması ve sürekli dışkı ile temas etmesinden dolayı bölgede çeşitli apseler oluşur ve iyileşme göstermez.

Tedavi edilmeyen fistüller hastada oldukça güç ağrılar görülmesine sebep olur. Fistül kanallarının doktor muayenesi sonucunda tedavi edilmesi gerekir. Uzman hekimler tarafından tüneller en kısa zamanda yok edilmelidir.

Anal Fistül Nasıl Tedavi Edilir?

Anal fistülün tedavisi için mutlaka müdahale gerekmektedir. Antibiyotik tedavisi sadece destek amaçlı kullanılabilir ancak herhangi bir iyileştirici etkisi yoktur. Fistül tedavisi, makat bölgesinin iç bölgesinden cilt arasına kadar oluşan kanalların kaldırılmasıyla gerçekleşir. Fakat tedavi sırasında makat kaslarının korunması öncelikli kuraldır.

Geleneksel ameliyat yöntemlerinde hasta, doku kaybı riskiyle karşı karşıya kalabilir. Bu yöntemde sağlıklı doku ile beraber fistül kanalının tamamı çıkarılarak tedavi sağlanır. Bu da doku kaybına zemin hazırlar.

Geleneksel ameliyat yöntemlerinin yanı sıra ameliyat dışı yöntemlerle de tedavi sağlanmaktadır. Ameliyatsız yöntemlerin başında gelen lazer tedavisi ile doğrudan fistülün bulunduğu noktaya müdahale yapılır.

Son zamanlarda kasların korunmasına yönelik gelişen ameliyatsız anal fistül tedavisi lazer yöntemi kullanılmaktadır. Tedavi yöntemleri arasında en çok tercih edilen tedavidir. Ameliyatsız lazer tedavisinde; ince uçlu radyal bir fiberle, fistülün içine girilir ve makatın iç tarafındaki fistül kanalına yüksek enerji verilerek bu kanalın kapatılması sağlanır.

Kanal boyunca oluşan fistül duvarı tamamen yok edilir. Bu metot, fistül kanalını tamamen ortadan kaldırır. Apse mevcut ise drenajı yapılır. Böylelikle makat kasları korunmuş olur.

Lazer tedavi yöntemi, oldukça konforlu ve kısa süren bir tedavi yöntemidir. Hasta genel anestezi almadan lokal anestezi ile tedavi görür. Operasyon sonrası gerekirse, hastanın bağırsak hareketini düzenlemeye yönelik diyet uygulanabilir. Oluşabilecek kabızlık ve ishal ataklarını tedavi etmek gerekir.  Uzman hekim tavsiyesi ile diyet ya da ilaç uygulamakta fayda vardır.

Leave a reply