Basur Memesi, Belirtileri ve Ne Yapılması Gerektiği
Makatta ele gelen bir çıkıntı fark etmek pek çok kişide kaygı oluşturur. Halk arasında "basur memesi" denen bu çıkıntı çoğu zaman dış basurla ilişkilidir. En sık sorulan soru ise şudur: kendiliğinden geçer mi? Bu yazıda dış basurun ne olduğunu, neden geçmediğini ve ne yapılması gerektiğini açıklıyoruz. Hemoroidin genel tablosu, belirtileri ve evreleri için Hemoroid (Basur) Nedir? rehberimize bakabilirsiniz.
Genel Cerrahi ve Proktoloji Uzmanı · Bu yazı uzman tarafından incelenmiştir
Kısa Cevap
Yeni oluşmuş, ödemli dış basur şişlikleri zamanla küçülebilir. Ancak uzun süredir var olan basur memeleri çoğu zaman tamamen kaybolmaz; ağrı geçse de çıkıntı kalıcı olabilir. Kabızlık ve ıkınma gibi nedenler sürdükçe şikayetler tekrarlar. Bu yüzden "geçer" diye beklemek yerine altta yatan nedeni ele almak gerekir.
"Basur memesi" tıbbi bir tanı değil, halk arasında makat çevresindeki et parçası benzeri çıkıntıları, şişlikleri veya deri fazlalıklarını anlatan bir ifadedir. Klinik olarak bu çıkıntı genellikle dış basur (dış hemoroid) ile ilişkilidir ve şu durumlardan birine karşılık gelir:
Dış Hemoroid Dokusunun Belirginleşmesi
Anüs çıkışındaki hemoroidal yapıların dışarıdan görünür hale gelmesi.
Geçmiş Ataktan Kalan Deri Fazlalığı
Daha önce yaşanmış bir hemoroid atağı sonrası kalan kalıcı çıkıntı.
Tromboze Dış Basur
Dış basur damarında pıhtılaşma; genellikle sert ve ağrılıdır.
Önemli: Basur memesi her zaman aktif bir hastalık anlamına gelmez; bazen geçmiş bir sürecin kalıntısıdır. Ancak makat bölgesindeki her çıkıntı da basur değildir. İç ve dış basur ayrımı ile genel tablo için hemoroid nedir sayfasına bakabilirsiniz.
2
Dış Basur Neden Oluşur?
Dış basur genellikle tek bir nedene değil, makat bölgesine binen basıncı artıran birkaç etkenin birleşimine bağlı gelişir:
Kabızlık ve Ikınma
Uzun süreli kabızlık ve ıkınarak dışkılama makat damarlarını zorlar ve genişletir.
Hareketsiz Yaşam
Uzun süre oturarak çalışmak pelvik bölgedeki kan akışını bozar.
Yetersiz Lif ve Su
Liften fakir beslenme ve az su tüketimi dışkıyı sertleştirir, ıkınmayı zorunlu kılar.
Gebelik ve Doğum
Doğumdaki ıkınma ve artan karın içi basıncı dış basur oluşumunu tetikler.
Fazla Kilo
Pelvik bölgeye ek baskı oluşturarak makat damarlarını zorlar.
Tuvalette Uzun Oturma
Telefon veya kitapla uzun süre tuvalette kalmak basur oluşumunun önemli bir nedenidir.
3
Dış Basur Memesi Kendiliğinden Geçer mi?
Bu, hastaların en sık sorduğu sorudur. Gerçekçi yanıt şudur:
Beklerken Bilinmesi Gerekenler
Yeni oluşmuş, ödemli şişlikler zamanla küçülebilir.
Uzun süredir var olan basur memeleri çoğu zaman tamamen kaybolmaz.
Ağrı azalabilir, fakat çıkıntı kalıcı hale gelebilir.
Yani dış basur, kolay fark edilen bir sorun olması nedeniyle tedavisi ertelenebilecek bir durum değildir. Beklendikçe ilerleyebilir. Tromboze (pıhtılı) dış basurda ise ani başlayan sert, ağrılı şişlik görülür ve bu durum daha hızlı değerlendirme gerektirir.
4
Dış Basur İçin Ne Yapılabilir?
Aşağıdaki yaşam tarzı önlemleri şikayeti azaltmaya yardımcı olur; memeyi tamamen ortadan kaldırmayı hedeflemez ancak hem rahatlama sağlar hem de yeni atakları önler:
Lifli Beslenme
Yulaf, tam tahıllar, sebzeler ve kuru meyveler bağırsak hareketlerini düzenler.
Bol Su Tüketimi
Günde en az 2 litre dışkıyı yumuşatır, ıkınmayı önler.
Ilık Oturma Banyosu
Günde 2-3 kez, 10-20 dakika; bölgeyi rahatlatır.
Nazik Temizlik
Sert kâğıt yerine ılık suyla temizlik tahrişi azaltır.
Düzenli Yürüyüş
Günde 30-45 dakika bağırsak hareketlerini düzenler.
Bilgilendirme: Bölgeye sürülen ürünler (genel kategorisiyle ağrı azaltıcı, kaşıntı giderici) yalnızca şikayeti geçici hafifletir, basur memesini kalıcı olarak ortadan kaldırmaz. Spesifik ilaç ve dozaj kararı doktorunuz tarafından verilir. Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, ilaç önerisi içermez.
Kalıcı çözüm: Yaşam tarzı önlemleri yetersiz kalan ya da kalıcılaşmış dış basurda lazer gibi ameliyatsız yöntemlerle hızlı ve konforlu tedavi mümkündür; çoğu hastada aynı gün hayata dönülür. Tüm seçenekler için ameliyatsız yöntemler ve lazerle basur tedavisi sayfalarına bakabilirsiniz.
5
Ne Zaman Doktora Gidilmeli?
Şu durumlarda bir genel cerrahi / proktoloji uzmanına başvurmak gerekir:
Ani Sert ve Ağrılı Şişlik
Tromboz (pıhtı) belirtisi olabilir; erken dönemde değerlendirme önemlidir.
Tekrarlayan Kanama
Devam eden kanama mutlaka incelenmelidir; ayrıntı için basur kanaması sayfasına bakın.
Geçmeyen Kaşıntı ve Tahriş
Sürekli rahatsızlık için basur kaşıntısı sayfası yol gösterir.
Önlemler Fayda Etmiyorsa
Yaşam tarzı düzenlemeleri yetersizse uzman görüşü alınmalıdır.
6
Sık Sorulan Sorular
Yeni oluşmuş, ödemli şişlikler zamanla küçülebilir. Ancak uzun süredir var olan dış basur memeleri çoğu zaman tamamen kaybolmaz; ağrı azalsa da çıkıntı kalıcı hale gelebilir. Altta yatan nedenler sürerse şikayetler artabilir.
Hayır. Ancak benzer belirti veren farklı hastalıklar mutlaka ayırt edilmelidir. Makat bölgesindeki her çıkıntı basur değildir; anal fissür, perianal apse veya fistül ağzı da benzer görünebilir. Kesin değerlendirme uzman muayenesiyle yapılır.
Ağrı olmaması sorunun önemsiz olduğu anlamına gelmez. Hijyen güçlüğü, rahatsızlık veya çıkıntıda şekil değişikliği varsa uzman değerlendirmesi önerilir.
Yumuşak olanlar genellikle ödem veya deri fazlalığıdır. Sert ve ağrılı olanlar ise çoğunlukla tromboze (pıhtılı) dış basurla ilişkilidir. Sertlik aniden gelişip ağrıyla eşlik ediyorsa mutlaka uzman değerlendirmesi gerekir.
Birçok kişi şikayet vermeyen bir basur memesiyle uzun süre sorunsuz yaşayabilir. Ancak şikayetler arttığında gecikmeden uzman görüşü alınması önemlidir.
Genel Cerrahi veya Proktoloji uzmanına başvurulmalıdır. Muayene sonrası dış basurun durumuna göre uygun tedavi planı belirlenir.
Medikal Sorumlular: Op. Dr. Yasir Gözü (Genel Cerrahi ve Proktoloji Uzmanı, 20+ yıl) · Dr. Hatice Şahin (Kadın Genel Cerrahi Uzmanı)
Kurum: Avrupa Cerrahi
Yayın Tarihi: 2 Haziran 2026
Son Güncelleme: 2 Haziran 2026
Son İnceleme: 2 Haziran 2026
Sonraki İnceleme: Aralık 2026
Bu içerik güncel bilimsel kaynaklar ve klinik deneyim doğrultusunda hazırlanmıştır. Bilgilendirme niteliğindedir ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Hemoroid hakkında uluslararası kaynaklara PubMed üzerinden ulaşabilirsiniz. Şikayetleriniz varsa iletişime geçebilir ve randevu oluşturabilirsiniz.
Dış Basurunuzu Konforlu Şekilde Tedavi Edin
Op. Dr. Yasir Gözü ile aynı gün muayene mümkün. Dış basurda lazer başta olmak üzere ameliyatsız çözümler sunuyoruz; çoğu hastada aynı gün hayata dönüş. Avrupa Cerrahi · Levent, İstanbul
Genel Cerrahi Uzmanı · Proktoloji —
Bu içerik, 20+ yıllık klinik deneyimiyle
Op. Dr. Yasir Gözü
tarafından tıbbi doğruluk açısından incelenmiş ve onaylanmıştır.
