Avrupa Cerrahi

Sağlık Köşesi

Çocuklarda Basur Neden Olur?

Çocuklarda Basur (Hemoroid) Olur mu?

Neden Nadirdir, Makat Kanamasının Gerçek Nedenleri ve Ne Zaman Hekime Gidilmeli

YG
Op. Dr. Yasir Gözü
Genel Cerrahi ve Proktoloji Uzmanı · Bu yazı uzman tarafından incelenmiştir
Kısa Cevap

Gerçek hemoroid (basur) çocuklarda çok nadirdir. Çocukta makat kanaması veya şişliği görüldüğünde bunu doğrudan “basur” varsaymak yanıltıcı olur; bu belirtiler genellikle anal çatlak, kabızlık veya başka durumlara bağlıdır. Çocukta makat bölgesiyle ilgili her belirti mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmeli; doktora danışmadan krem veya ilaç uygulanmamalıdır.

Basur (hemoroid), makat bölgesindeki damarların şişmesiyle oluşan ve büyük ölçüde erişkinlerde görülen bir rahatsızlıktır. Çocuklarda gerçek hemoroid çok nadirdir. Bu nedenle bir çocukta makat kanaması ya da şişlik fark edildiğinde akla ilk gelen “basur” olmamalı; çünkü bu belirtiler çocuklarda çoğunlukla başka nedenlere bağlıdır. Erişkindeki hemoroid hakkında genel bilgi için hemoroid (basur) nedir sayfamıza bakabilirsiniz.

1

Çocuklarda Hemoroid Neden Nadirdir?

Hemoroid, makat kanalındaki damar yastıkçıklarının zamanla artan basınç altında genişlemesiyle gelişir. Bu süreç genellikle uzun yıllar süren kabızlık, ıkınma, hareketsizlik ve yaşa bağlı doku değişiklikleriyle ilişkilidir. Çocuklarda bu zemin henüz oluşmadığından gerçek hemoroid çok seyrek görülür.

Bu yüzden bir çocukta makat kanaması ya da şişlik fark edildiğinde, bunu erişkindeki gibi doğrudan “basur” kabul etmek doğru değildir. Çocuklarda aynı belirtiler çoğunlukla farklı ve daha sık görülen nedenlere bağlıdır.


2

Çocukta Makat Kanamasının Gerçek Nedenleri

Çocukta makat kanamasının pek çok nedeni olabilir ve bunların büyük bölümü hemoroid değildir. Sık görülen nedenler arasında şunlar yer alır:

Anal çatlak (fissür): Çocukta makat kanamasının en sık nedenlerindendir. Sert dışkı ve zorlanma sonucu makat çevresindeki ince derinin çatlamasıyla oluşur.
Kabızlığa bağlı zorlanma: Yetersiz sıvı ve lif alımı sert dışkıya, bu da tuvalette ıkınmaya ve tahrişe yol açar.
Bölgesel tahriş ve kaşıntı: Sürekli kaşıma, ciltte incelmeye ve yüzeysel kanamaya zemin hazırlayabilir.
Diğer durumlar: Enfeksiyonlar ve daha az sıklıkta görülen başka nedenler de söz konusu olabilir; bunların ayrımı yalnızca hekim muayenesiyle yapılır.

3

Hangi Belirtiler Görülebilir?

Çocuğun makat bölgesiyle ilgili aşağıdaki belirtilerden biri fark edildiğinde, neden ne olursa olsun bir hekime başvurmak gerekir:

Tuvalet sırasında damla şeklinde veya tuvalet kağıdında parlak kırmızı kan
Makat çevresinde şişlik veya ele gelen bir kabarıklık
Anüs çevresinde süregelen kaşıntı veya tahriş
Dışkılama sırasında ağrı ve çocuğun tuvaletten kaçınması
Sert dışkı ve süregelen kabızlık

Kan görmek çocukta da ailede de tedirginlik yaratır. Bu anlaşılır bir durum; ancak panik yerine doğru adım, çocuğu bir hekime göstermektir. Hemoroid ile anal çatlağın belirtileri benzeşebilir; ayrım için anal fissür sayfamız bilgi verebilir.


4

Çocukta Ne Zaman Hekime Başvurulmalı?

Çocukta makat bölgesiyle ilgili herhangi bir belirti aslında hekime başvuru için yeterli bir nedendir. Özellikle şu durumlarda gecikmeden değerlendirme yaptırın:

Çocuğun şikayetleri için bir çocuk hekimine ya da makat hastalıkları konusunda deneyimli bir genel cerrahi/proktoloji uzmanına başvurulabilir. Tanı, muayene ile konur. Bu süreçte çocuğa doktora danışmadan herhangi bir krem, fitil veya ilaç uygulanmamalıdır.


5

Korunma ve Beslenme: Kabızlığı Önlemek

Çocukta makat sorunlarının büyük bölümü kabızlık ve zorlanmayla ilişkili olduğundan, korunmanın temeli bağırsak sağlığını desteklemekten geçer:

Lif açısından zengin beslenme: Sebze, meyve ve tam tahıllar dışkıyı yumuşatır. Çikolata, fast food ve beyaz unlu ürünlerin aşırısından kaçınılmalı.
Yeterli sıvı alımı: Su tüketimi kabızlığı azaltır. Çocuğun ihtiyaç duyduğu sıvı miktarı yaşına ve kilosuna göre değişir; uygun miktarı çocuk hekiminize danışabilirsiniz.
Tuvaleti ertelememe: Çocuğun tuvalet ihtiyacını geciktirmemesi, dışkının sertleşmesini ve zorlanmayı önler.
Uzun oturma sürelerini sınırlama: Ekran başında uzun süre hareketsiz kalmak yerine düzenli aktivite bağırsak hareketlerini destekler.
Nazik hijyen: Tuvalet sonrası bölgenin yumuşakça temizlenmesi tahrişi azaltır.

6

Sık Sorulan Sorular



Tıbbi Değerlendirme
Medikal Sorumlular: Op. Dr. Yasir Gözü (Genel Cerrahi ve Proktoloji Uzmanı, 20+ yıl) · Dr. Hatice Şahin (Kadın Genel Cerrahi Uzmanı)
Kurum: Avrupa Cerrahi
Yayın Tarihi: 3 Haziran 2026
Son Güncelleme: 3 Haziran 2026
Son İnceleme: 3 Haziran 2026
Sonraki İnceleme: Aralık 2026
Çocuğunuzda Makat Şikayeti mi Var?
Doğru tanı için değerlendirme önemlidir. Avrupa Cerrahi · Levent, İstanbul
Randevu Al →
Önemli Uyarı Çocukta makat kanaması, şişlik veya süregelen kaşıntı asla kendi başına “basur” olarak yorumlanmamalıdır. Bu belirtilerin altında farklı ve bazen önemli nedenler olabilir. Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yalnızca çocuğu muayene eden hekim tarafından belirlenir.
Önemli: Kanama her zaman hemoroid anlamına gelmez. Çocukta kanamanın nedenini belirlemek bir hekimin işidir; kendi başına yorumlamak gecikmeye yol açabilir.
Gecikmeden Hekime Başvurun • Tekrarlayan veya miktarı artan kanama • Koyu renkli dışkı veya kanla birlikte halsizlik • Makat çevresinde geçmeyen şişlik veya ağrı • Ateş, kilo kaybı veya genel durumda bozulma eşlik etmesi
Not: Bu önlemler bağırsak sağlığını destekler; ancak mevcut bir şikayetin tedavisi yerine geçmez. Beslenme yaklaşımı için beslenme rehberimiz genel bilgi verebilir; çocuğa özel plan için hekiminize danışın.
Bu içerik güncel bilimsel kaynaklar ve klinik deneyim doğrultusunda hazırlanmıştır. Bilgilendirme niteliğindedir, ilaç önerisi içermez ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Çocukta makat kanaması ve nedenleri konusunda uluslararası kaynaklara PubMed üzerinden ulaşabilirsiniz. Çocuğunuzun şikayeti için iletişime geçebilir ve randevu oluşturabilirsiniz.
Çocuklarda basur (hemoroid) görülür mü?+

Gerçek hemoroid çocuklarda çok nadirdir. Çocukta makat kanaması veya şişliği görüldüğünde bunu doğrudan basur varsaymak yanıltıcı olur; bu belirtiler genellikle anal çatlak, kabızlık veya başka durumlara bağlıdır ve mutlaka bir hekim tarafından değerlendirilmelidir.

Çocukta makat kanaması neden olur?+

Çocukta makat kanamasının pek çok nedeni olabilir; anal çatlak (fissür), kabızlığa bağlı zorlanma, enfeksiyonlar ve diğer durumlar bunlar arasındadır. Kanama her zaman hemoroid anlamına gelmez. Bu nedenle çocukta kanama görüldüğünde kendi başına yorumlamak yerine hekime başvurulmalıdır.

Çocukta basur şüphesinde ne yapılmalı?+

Çocukta makat bölgesinde kanama, şişlik veya kaşıntı fark edildiğinde bir çocuk hekimi ya da genel cerrahi/proktoloji uzmanına başvurulmalıdır. Tanı muayene ile konur. Çocuğa doktora danışmadan herhangi bir krem veya ilaç uygulanmamalıdır.

Çocukta kabızlık makat sorunlarına yol açar mı?+

Evet. Çocuklarda yetersiz sıvı ve lif alımına bağlı kabızlık, sert dışkı ve zorlanmaya yol açarak anal çatlak ve tahrişe zemin hazırlayabilir. Dengeli beslenme ve yeterli sıvı bu sorunların önlenmesinde önemlidir; ancak tedavi planı hekime aittir.