Makat çatlağı, anüs çevresindeki ince ciltte oluşan bir yırtıktır ve en belirgin işareti dışkılama sırasında hissedilen keskin ağrıdır. Şu belirtiler bir araya geldiğinde çatlak olasılığı yüksektir:

• Tuvalet sırasında cam kesiği gibi keskin, ani ağrı
• Dışkılama sonrası dakikalarca, bazen saatlerce süren yanma
• Tuvalet kâğıdında ya da dışkı yüzeyinde parlak kırmızı kan
• Makat çevresinde yanma, batma ve kaşıntı
• Otururken rahatsızlık ve bir türlü iyileşmeyen yara hissi

Bu işaretler fissürün evresine göre değişebilir. Ancak çoğu kişide asıl belirleyici soru şudur: bu bir hemoroid mi, yoksa çatlak mı? Aşağıda bunu nasıl ayırt edeceğinizi bulacaksınız.

İki durum sık karıştırılır çünkü ikisi de kanama ve makat şikâyetiyle gider. Ancak ağrının şiddeti ve ele gelen şişlik konusunda belirgin fark vardır:

Kısaca: ağrı ön plandaysa çatlak, ele gelen şişlik ve daha bol kanama ön plandaysa hemoroid daha olasıdır. İki durumun bir arada bulunması da mümkündür. Ayrıntı için hemoroid nedir ve makatta kanama sayfalarımıza bakabilirsiniz.

Kesin tanı, evde tahminle değil, bir proktolog (Genel Cerrahi uzmanı) tarafından yapılan kısa bir muayeneyle konur. Hekim çoğu zaman bölgeyi nazikçe değerlendirerek çatlağı doğrudan görebilir; gerektiğinde anoskopi ya da rektal muayene yapılabilir. Bu değerlendirme aynı zamanda hemoroid ve benzer belirti veren başka durumların ayırt edilmesini sağlar.

Hangi uzmana başvurmanız gerektiği konusunda makat hastalıklarına hangi bölüm bakar yazımız yol gösterebilir.

Çatlak çoğunlukla sert ve hacimli dışkı geçişi, kabızlık ve aşırı ıkınmaya bağlı gelişir. Uzun süreli ishal, hamilelik ve doğum sonrası dönem ile anal bölgeye yapılan işlemler de zemin hazırlayabilir.

Yeni başlayan (akut) çatlaklarda ılık oturma banyosu, lifli beslenme, bol su ve tuvalet alışkanlıklarının düzenlenmesi sıklıkla birkaç haftada rahatlama sağlar; bu yöntemler için evde uygulanabilecek yöntemler ve çatlağın kendiliğinden geçip geçmediği yazılarımıza bakabilirsiniz.

Çatlak kronikleşmişse bu önlemler genellikle yetmez ve tedavi gerekir. Merkezimizde önceliğimiz ameliyatsız ve sfinkter koruyucu yaklaşımlardır; seçenekler için ameliyatsız anal fissür tedavileri ve lazerle anal fissür tedavisi sayfalarımızı inceleyebilirsiniz.

İlgili Yazılar